Komissiyadagi tovar buzilsa yoki yo'qolsa: rasmiylashtirish tartibi

Sanoq paytida komissiya tovari turgan javonda bo'sh joy ko'rindi: ikkita quloqchin qutisi yo'q. Qolgan qutilar nam, suv oqqan izi bor. Omborchi buni rahbarga aytadi, rahbar «keyin hal qilamiz» deydi, tovar esa daftarda hamon bor. Bunday vaziyatda eng katta xavf zararning o'zi emas, ketma-ketlikning buzilishi: dalolatnoma yo'q, egasiga xabar berilmagan, javobgarlik shartnomaga qarab aniqlanmagan. Quyida komissiyadagi tovar buzilsa yoki yo'qolsa uni qanday rasmiylashtirish kerakligi.

Birinchi soatlar va dalolatnoma

Avval joyni va tovarni o'z holicha qoldiring. Buzilgan tovarni tashlab yubormang: suratga oling va alohida qo'ying. Sababni darrov aniqlash shart emas, lekin ko'rinadigan dalillarni yo'qotmaslik muhim, chunki tashlab yuborilgan tovar keyinchalik isbotlab bo'lmaydigan «yo'qolgan tovar»ga aylanadi.

1. Fotosurat va video oling: tovar, qadoq, joy, ko'rinadigan sabab (suv oqishi, singan javon), sana va vaqt.
2. Nima, qancha, qachon va kim aniqlagani haqida qisqa yozuv qoldiring.
3. Mas'ul rahbarga o'sha kuni xabar bering.
4. Dalolatnomani tuzing va kamida ikki-uch kishi imzolasin: omborchi, mas'ul shaxs, rahbar va iloji bo'lsa mustaqil guvoh.

Dalolatnomada quyidagilar bo'lsin: sana, joy va uni tuzgan shaxslar; tovar nomi, partiyasi, miqdori va qabul hujjati raqami; holat (buzilgan, yo'qolgan, singan) va ko'rinadigan sabab; qabul hujjatidagi narx bo'yicha qiymat; ilova qilingan surat va videolar ro'yxati.

Komitentga xabar va javobgarlik

Egasiga, ya'ni komitentga yozma xabarni imkon qadar tez yuboring, dalolatnoma nusxasi va suratlarni ilova qiling. Matn faktlarga asoslansin: nima aniqlandi, qancha, qachon va keyingi qadam qanday. Shartnomada xabar berish muddati yozilgan bo'lishi mumkin, uni oldindan tekshiring. Kechikkan xabar javobgarlik masalasini qiyinlashtiradi. Xatda egasidan nima so'rayotganingizni ham yozing: masalan, ko'rib chiqish uchun vakil yuborishini yoki buzilgan qoldiqni saqlash yoki yo'q qilish bo'yicha yozma ko'rsatma berishini. Ko'rsatmasiz buzilgan tovarni tashlab yuborish keyin yana bir bahsga sabab bo'ladi.

Kim javobgar ekani haqida umumiy javob yo'q: u shartnomaga, saqlash shartlariga, sug'urtaga va sababga bog'liq. Komissioner tovar uchun qanday javob berishi, tasodifiy yo'qolish xavfi kimda ekani va qiymat qanday hisoblanishi shartnomada yoziladi. Uchinchi shaxs ham ayb qilgan bo'lishi mumkin: masalan, xaridor tovarni qaytarishda shikastlagan yoki tashuvchi yetkazishda sindirgan. Javobgarlik va tovon masalasini yurist bilan, hisobda aks ettirishni buxgalter bilan kelishing.

Akt sverkada qanday ko'rinadi

Buzilgan yoki yo'qolgan tovar akt sverkada alohida qatorda turishi kerak: dalolatnoma raqami, miqdor, summa va holati («komitentga xabar berilgan», «kelishilgan», «ko'rib chiqilmoqda»). Qabul qilingan jami miqdor sotilgan, qaytarilgan, qolgan hamda buzilgan yoki yo'qolgan miqdorlar yig'indisiga teng bo'lishi kerak. Shu tenglik buzilsa, qayerdadir tovar hisobsiz qolgan. Buzilgan tovarni «sotilgan» yoki «qaytarilgan» qatorga yashirmang: ikkala yozuv ham keyingi sverkada farq beradi.

Shartli misol

Komissiyaga 20 dona simsiz quloqchin qabul qilingan, narxi 120 000 so'm. Sanoqda 2 dona yo'qligi, yana 3 donasi singanligi aniqlandi. Dalolatnoma uch kishi bilan tuzildi, suratlar olindi, komitentga o'sha kuni xat yuborildi. Jami 5 dona, ya'ni 600 000 so'm. Shartnomaga ko'ra singan 3 dona uchun javobgarlik komissionerga yuklanadi, 2 donaning yo'qolishi esa ko'rib chiqilmoqda. Akt sverkada ikkita alohida qator turadi, qolgan 15 dona odatdagidek qoldiqda.

Takrorlanmasligi uchun

• Komissiya tovarini alohida joyda, yorliq bilan va qabul hujjati raqamiga bog'lab saqlang.
• Namlik, yong'in va o'g'irlikdan himoya choralarini oldindan ko'ring; sug'urta bor-yo'qligini shartnomadan tekshiring.
• Oyda bir marta sanoq o'tkazing: kichik yo'qotish ham tezroq ko'rinadi.
• Dalolatnoma shablonini tayyor tuting, xodimlar uni qanday to'ldirishni bilsin.

Xulosa

Komissiyadagi tovar buzilganda yoki yo'qolganda hujjat tartibi zararning o'zidan muhimroq: dalolatnoma, dalil, egasiga o'z vaqtida xabar va shartnoma bo'yicha javobgarlik. Ularni yig'sangiz, hamkor bilan bahs aniq hujjatlar asosida hal bo'ladi. SkladQarz komissiya tovarini joyida sanab, sotilgan, qaytarilgan, qolgan va buzilgan yoki yo'qolgan qismni ajratadi va har birini hujjati hamda javobgari bilan farqlar reestriga yozadi.