
Hamkor bilan hisobda yettita xavf belgisi
Qarz birdan o'smaydi: oldin kichik signallar bo'ladi. Aktni imzolamaslik, to'lov kechikishi, qaytarishlar ko'payishi va boshqa belgilar hamda ularga javob.
Katta qarz odatda birdan paydo bo'lmaydi. Unga bir necha oy oldin kichik signallar xabar beradi: imzolanmagan akt, kechikkan to'lov, ko'payib borayotgan qaytarishlar. Bu signallar hisob-kitoblarning o'zida ko'rinadi, lekin ularni alohida-alohida ko'rganda hech biri xavfli tuyulmaydi. Birgalikda esa ular hamkorga ishonchni qayta ko'rib chiqish vaqti kelganini aytadi. Quyida hamkor bilan hisobdagi yettita xavf belgisi va ularga qanday javob berish.
Yettita belgi
- Akt imzolanmaydi. Hamkor ketma-ket ikki davr aktini «keyin imzolaymiz» deb qoldiradi yoki javob bermaydi. Qarz tasdiqlanmagan holda o'sib boradi.
- To'lov muddati cho'zilmoqda. Avval hamkor 10 kun kechiktirgan edi, endi 25, keyingi oy 40 kun. Bitta kechikish tasodif bo'lishi mumkin, o'sib boruvchi kechikish esa yo'nalish.
- To'lovlar hujjatga bog'lanmaydi. Pul «umumiy hisobga» tushadi, qaysi nakladnoy uchun ekani yozilmaydi. Bunday qarz kimning qaysi hujjati bo'yicha yopilgani noaniq bo'lib qoladi.
- Qaytarishlar ko'paymoqda. Ayniqsa, oy oxiriga yaqin yoki to'lov muddati kelganda qaytarish soni oshsa, bu tovar muammosidan ko'ra pul muammosini ko'rsatishi mumkin.
- Har oy mayda bahslar. Bir oy narx, boshqa oy sana, uchinchi oy miqdor. Har biri kichik, lekin to'lovni kechiktirish uchun doim sabab bor.
- Buyurtma tarkibi keskin o'zgardi. Hamkor odatdagidan ancha katta hajmni to'lovsiz so'rayapti yoki nasiya limitini tezda oshirmoqchi.
- Aloqa o'zgardi. Kontakt shaxs almashdi, telefon javob bermaydi, qabul qiluvchi shaxs o'zgardi yoki hujjatlarda yuridik shaxs nomi boshqacha yozila boshlandi.
Bu belgilarning hech biri o'z-o'zidan hamkor muammoga duch kelganini isbotlamaydi. Ular faqat diqqatni qaratishga undaydi. Signallar ko'pincha turli odamlarda turadi: akt hisobchida, to'lov kechikishi kassirda, qaytarish omborchida, buyurtma tarkibi sotuv bo'limida. Hech kim hammasini birga ko'rmaydi, shuning uchun ular bir ro'yxatga yig'ilishi kerak.
Oddiy ball tizimi
Har bir hamkorga o'zingiz uchun oddiy baho qo'ying: har bir belgi uchun 1 ball. Nol yoki bir ball — yashil: odatdagidek ishlaymiz. Ikki yoki uch ball — sariq: e'tibor kuchaytiriladi. To'rt va undan ko'p — qizil: rahbar qaror qiladi. Bu rasmiy hujjat emas, ichki signal. Uni oddiy jadvalda yuritish mumkin: hamkor, belgilar soni, sana, mas'ul odam. Asosiysi, uni har oy bir marta, akt sverkadan oldin ko'rib chiqish.
Belgi ko'ringanda nima qilish
- Qarzni hujjatlardan qayta yig'ing. Nakladnoy, qaytarish va to'lov bo'yicha jadval tayyor bo'lsin: bahs chiqsa, sizda aniq raqam turadi.
- Aktni imzolashni yozma ravishda so'rang va muddat belgilang.
- To'lovlarni hujjatga bog'lashni talab qiling: har bir to'lov uchun qaysi nakladnoy yoki shartnoma.
- Yangi yetkazib berishni nasiya limiti yoki oldindan to'lov bilan cheklashni ko'rib chiqing.
- Rahbarga ko'rsating: qaror shaxsiy bo'lmasligi uchun jadval va ballar bilan.
Huquqiy choralar bo'yicha yurist bilan maslahatlashing: hamkorni jazolash emas, o'z pulingizni va hujjatlaringizni himoya qilish kerak.
Shartli misol
Hamkor ikki oydan beri aktni imzolamaydi, to'lov kechikishi 10 kundan 35 kunga oshgan, qaytarishlar oy oxirida to'planmoqda. Uch ball: sariq. Hisobchi jadvalni tuzadi, hamkorga yozma so'rov yuboradi, sotuv bo'limi esa yangi buyurtmani nasiya limiti ichida qoldiradi. Ikki hafta ichida hamkor akt va to'lov grafigini yuboradi, belgilar yo'qoladi. Agar shu choralar bo'lmaganida, qarz yana ikki oy sezilmay o'sardi.
Odatiy xatolar
- Katta hamkorga «ishonamiz» deb tekshirmaslik.
- Sotuv o'sayotganini ko'rib, to'lov holatini ko'rmaslik.
- Belgilarni faqat og'zaki ayirib, yozib qo'ymaslik.
- Hamma hamkorga bir xil muomala: ishonchli to'lovchi ham, kechikuvchi ham bir xil limitda.
Xulosa
Hamkor bilan hisobdagi muammolar odatda oldindan seziladi. Akt, kechikish, qaytarish, bahslar va aloqadagi o'zgarishlarni bir ro'yxatga solsangiz, qarz katta bo'lishidan oldin harakat qilishga vaqt qoladi. SkladQarz yetkazib beruvchi va xaridor qarzini tovar harakati bilan tekshiradi, farqlar reestrini yuritadi va hamkor bilan keyingi qadamlar bo'yicha qisqa yozma xulosa beradi.