Yil yopilishi: ombor qoldig'i va aktlarni birga yopish

Dekabrning oxirgi haftasida odatda bir xil manzara takrorlanadi: omborchi yil oxiri sanog'ini boshlaydi, hisobchi esa hamkorlarga akt sverka yuboradi. Ikki ish bir-biridan xabarsiz yuradi va yanvarga ikkita raqam o'tadi: omborda sanalgan tovar hamda aktlarda yozilgan qarz. Ular bir-biriga mos kelmasa, yangi yil boshlang'ich qoldiqdagi farq bilan boshlanadi va bu farq butun yil davomida har bir aktda qaytib chiqadi. Quyida ombor va hamkor hisoblarini birga yopish rejasi.

Nega ikkalasini birga yopish kerak

Qarz tovar harakatidan paydo bo'ladi. Yil oxirida hamkordan kelgan, ammo hisobga olinmagan partiya omborda yotgan bo'lsa, sanoq uni ortiqcha deb ko'rsatadi, akt sverkada esa u qarz sifatida yo'q. Aksincha, hujjat o'tkazilgan, tovar esa hali yo'lda bo'lsa, daftarda bor, omborda yo'q. Ikki ishni alohida qilsangiz, har biri o'z farqini topadi, lekin ularning bir-biriga bog'liqligini hech kim ko'rmaydi. Birga yuritsangiz, bitta hujjat bir vaqtda ham qoldiqni, ham qarzni tushuntiradi.

Yil yakuni bo'yicha majburiy sanoq, muddatlar va hisobot shakllarini oldindan buxgalteringiz bilan aniqlashtiring: ular tashkilot turiga va soliq rejimiga qarab farq qilishi mumkin.

Dekabr uchun reja

1. Noyabr oxiri: hamkorlar ro'yxatini tuzing. Qarzi katta, komissiya tovari bor, aktlari imzolanmagan hamkorlar ro'yxat boshida tursin.
2. Dekabrning birinchi o'n kunligi: kesish sanasini va sanoq kunlarini belgilang. Jamoaga hujjatlarni shu sanagacha o'z vaqtida kiritish haqida yozma ogohlantiring.
3. Dekabrning o'rtasi: oldindan sverka. Yil boshidan oxirgi imzolangan akt sanasigacha bo'lgan farqlarni topib, tuzatishni boshlang. Shunda yil oxirida faqat so'nggi haftalar qoladi.
4. Dekabrning uchinchi o'n kunligi: omborlarda, komissiya joylarida va yo'ldagi tovar bo'yicha sanoq.
5. Kesish sanasidan keyingi kunlar: aktlarni shu sanaga yuboring, sanoq natijasi bilan solishtiring, farqlarni yozing.
6. Yanvarning boshi: farqlarni yoping, aktlarni imzolang, boshlang'ich qoldiqni yangi yil uchun tekshiring.

Eng ko'p xato 3-qadamni tashlab ketishda. Hamma ishni 28–31 dekabrga qoldirsangiz, hamkor hisobchisi ta'tilga chiqib ketishi mumkin, bayram oldidan esa javob olish qiyinlashadi.

Kimdan boshlash

Hamma hamkor bilan bir xil tezlikda ishlab bo'lmaydi. Quyidagi tartibda boring:

• qarzi yoki kreditor summasi eng katta hamkorlar: ularning xatosi umumiy natijaga eng ko'p ta'sir qiladi;
• komissiya tovari bor hamkorlar: bu tovar sanoqqa kiradi, shuning uchun aktdan oldin sanalishi kerak;
• o'tgan davrda aktlari imzolanmagan yoki bahsli bo'lganlar;
• qolganlar: ularga aktni ommaviy yuboring va faqat javobi mos kelmaganlar bilan ishlang.

Vaqt yetmasa, ro'yxatning boshidagi qismini yil yopilguncha tugating, qolganini yanvarga qoldiring. Lekin buni yozib qo'ying: qaysi hamkorlar tekshirilmay qolgani yil yopilganda ko'rinib tursin.

Kesish sanasi va yil oxiridagi hujjatlar

Hamma narsa bitta sanaga, odatda 31 dekabrga bog'lanadi. Eng ko'p tortishuv 29–31 dekabrda rasmiylashtirilgan yoki yanvarning birinchi kunlarida shu sana bilan kiritilgan hujjatlardan chiqadi. Qoida oddiy: hujjat sanasini jo'natish yoki qabul qilish kuni belgilaydi, dasturga kiritilgan kun emas. Kesish sanasidan keyin kelgan tovar yangi yilga o'tadi, yo'ldagi tovar esa alohida qatorda yoziladi. Qaytarishlar ham shunday: dekabrda jismonan qaytib, yanvarda hujjatlashtirilgan tovar farq beradi, shuning uchun uning ro'yxatini oldindan yozib qo'ying.

Shartli misol

Kompaniyada 40 ta hamkor bor. Ulardan 6 tasi qarzning asosiy qismini beradi, 3 tasida komissiya tovari turibdi. 5 dekabrda shu to'qqiz hamkorning ro'yxati tuzildi, 15 dekabrgacha ular bilan oldindan sverka o'tkazildi, 22–24 dekabrda sanoq bo'ldi. Qolgan 31 hamkorga aktlar kesish sanasi bilan yanvarning birinchi kunlarida yuborildi. Natijada yanvarning birinchi haftasida katta hamkorlar bilan masala yopilgan, qolganlarning javoblari navbat bilan kelmoqda.

Xulosa

Yil yopilishi omborda sanalgan tovar va hamkorlar bilan qarzni bitta kunga keltirish demakdir. Ikkalasini birga yuritsangiz, yangi yil toza boshlang'ich qoldiq bilan boshlanadi, aks holda yilning birinchi aktidayoq eski farq qaytadi. SkladQarz yil oxirida omborda va komissiya joylarida tovarni sanaydi, natijani hamkorlar bilan hisob-kitobga solishtiradi va farqlarni sababi, hujjati va javobgari bilan reestrga yozadi.